Wat is het verschil tussen perimenopauze, overgang en menopauze?

De overgang is de hele periode rond je laatste menstruatie. Je lichaam gaat dan van vruchtbaar naar niet meer vruchtbaar.

De menopauze is één moment: je laatste menstruatie. Volgens de NHG-standaard ben je dan in Nederland gemiddeld 50 tot 51 jaar. Dat het je laatste menstruatie was, weet je pas achteraf, als je twaalf maanden niet meer ongesteld bent geweest.

De perimenopauze is de fase daarvoor, waarin je menstruatie verandert. Ongeveer 1 op de 100 vrouwen komt al voor haar 40e in de overgang. Daarover lees je meer in ons artikel over de vroege overgang.

Wat gebeurt er met je hormonen?

Je hebt een vaste voorraad eicellen. Elke maand rijpt er één, die vrijkomt uit een eierstok. Rond de overgang raakt die voorraad op of rijpen de eicellen niet meer.

Komen er geen eicellen meer vrij, dan maakt je lichaam minder oestrogeen. Dat verandert het slijmvlies in je baarmoeder, en daarmee hoe vaak en hoeveel je bloedt. Minder oestrogeen verstoort ook de temperatuurregeling in je hersenen, en zo ontstaan opvliegers.

De NHG-standaard raadt af om de overgang met een bloedtest vast te stellen. Je herkent de perimenopauze dus vooral aan wat je zelf merkt.

Welke klachten kun je krijgen?

Vaak is je menstruatie het eerste signaal. De tijd tussen twee menstruaties wordt langer of korter. Je kunt meer gaan bloeden, al bloeden sommige vrouwen juist minder.

De NHG-standaard noemt verder:

  • opvliegers en nachtzweten, bij ongeveer 8 van de 10 vrouwen
  • klachten van een droge vagina, bij ongeveer 15 procent van de vrouwen rond de menopauze en 30 procent daarna

The Menopause Society noemt daarnaast plasklachten en een grotere kans op een blaasontsteking. Ook je gewicht kan veranderen, en migraine kan in deze jaren meespelen.

Nachtzweten kan volgens de NHG-standaard leiden tot slecht slapen en moeheid. Ook sombere gevoelens kunnen daardoor ontstaan, al kunnen andere omstandigheden die klachten ook geven. Of gewrichtsklachten door de overgang komen, is volgens de standaard niet duidelijk.

Had je eerder een depressie, dan is de kans op een nieuwe depressie in de overgang groter. Hoe lang de klachten duren, verschilt per vrouw. Opvliegers duren volgens de NHG-standaard doorgaans 3 tot 7 jaar, soms langer.

Meer over omgaan met warmte lees je in opvliegers en nachtzweten. Liggen je nachten overhoop, kijk dan bij slapen in de overgang.

Wat kun je zelf doen?

Gezond eten en bewegen zijn volgens de NHG-standaard goed voor je gezondheid, al zorgen ze niet aantoonbaar voor minder opvliegers. Het Voedingscentrum adviseert vanaf je 50e genoeg zuivel voor je botten en extra vitamine D. Daarnaast is het advies om voldoende te bewegen.

Van middelen die je zonder recept koopt tegen overgangsklachten is volgens de NHG-standaard niet aangetoond dat ze de klachten verminderen. Overleg met je huisarts of apotheker voordat je iets zonder recept gaat gebruiken.

Je kunt in de perimenopauze nog zwanger worden, ook als je menstruatie onregelmatig is, schrijft The Menopause Society. Bespreek met je huisarts tot wanneer je een voorbehoedmiddel nodig hebt.

Het kan helpen om bij te houden wat je merkt. Een cyclusdagboek laat zien hoe je menstruatie en je klachten veranderen, en dat maakt een gesprek met je huisarts makkelijker.

Wanneer naar je huisarts?

Maak een afspraak bij je huisarts als:

  • je menstruatie heel hevig is, want soms zit er een vleesboom achter
  • je al voor je 40e overgangsklachten hebt
  • je bloed verliest uit je vagina terwijl je al meer dan een jaar niet ongesteld bent geweest
  • je veel last hebt van opvliegers of andere overgangsklachten

Na de overgang heb je volgens het Voedingscentrum meer kans op botontkalking. NICE vraagt artsen om met vrouwen in deze jaren over botgezondheid en hun risico op hart- en vaatziekten te praten. Ook dat kun je met je huisarts bespreken.

Volgende stap

Merk je dat de klachten je werk raken, lees dan hoe je de overgang op je werk bespreekbaar maakt.

Bronnen en controle

Nog niet medisch beoordeeld.

Door de redactie van Herque. Geen medisch advies. Laatst gecontroleerd op 27 oktober 2026.

Zo werken we

Download gratis: Mijn overgang in kaart